Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Elektrik Mühendisleri Odası, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Rusya Federasyonu Hükümeti arasında imzalanan Mersin Akkuyu’da Nükleer Santral Kurulmasına yönelik anlaşmaya ilişkin önemli açıklamalarda bulundu.

Anlaşmaya yönelik Kanun Tasarısı’nın TBMM Komisyonu’nda 2 Temmuz 2010 tarihinde kabul edilmesinin ardından Odanın yönetim kurulu adına yapılan açıklamada, anlaşma tasarısının, tali komisyon olarak belirlenen Enerji Komisyonu görüşmeleri beklenmeksizin Dışişleri Komisyonu’nda ele alındığına işaret edilerek, “Anlaşma, kaptı-kaçtı yöntemiyle Meclis'ten geçirilmek isteniyor'' denildi.

Tasarının gerekçesinde 'Ülkemizin nükleer teknoloji geliştirme ve enerji üretmeye yönelik hedeflerine ancak kararlı bir nükleer program dahilinde, ulusal endüstrimiz ve insan gücümüz ile ulaşılabilecektir' denildiğini bildiren TMMOB, anlaşmaya bakıldığında, kurulacak nükleer santralın yüzde 100 hisseyle sahibinin Rus tarafı olacağı ve Rusya’nın yüzde 51 hissesi kendisinde kalması koşuluyla isterse kalan hisselerini satabileceğine işaret etti. TMMOB, bu yönü ile anlaşmadaki bu hükümlerin tasarının gerekçesi ile çeliştiği yönünde değerlendirme yaptı.

Anlaşmaya göre, Rus tarafının projede başarısız olursa halefini de kendisinin belirleyeceğini ve belirtilen miktardan az elektrik üretilmesi halinde ise şirketin eksik elektrik miktarını temin edeceğinin belirtildiğini kaydeden TMMOB, bu durumda şirketin Türkiye'de oluşturulan elektrik piyasasında daha ucuza elektrik satın alma imkanı varsa, üretim yapmak yerine elektrik alıp satmayı tercih edebileceğine dikkat çekti. Ayrıca açıklamada, “Anlaşma ile kesin belirlemelere dahi gidilmemiş, muğlak ifadelerle ucu açık hükümlere yer verilmiştir'' görüşü savunuldu.

Öte yandan, Rus şirketine alım garantisi verilen 15 yıllık süre için fiyatın kWh başına KDV hariç 12,35 cent olarak belirlendiğini ifade eden TMMOB, yüzde 18'lik KDV eklendiğinde rakamın 14,57 centi bulduğu ve bugünkü kur üzerinden 23 kuruşu aştığı belirtildi. Anlaşmada şu ifadelere yer verildi; “Bu fiyat ağırlıklı ortalama olup kademeli tarifede 28,7 kuruşa kadar çıkabilecektir. Anlaşmaya göre Türkiye'nin nükleer santral üzerinde hiçbir hakkı bulunmadığı gibi, oluşacak atıklar da Rusya'nın güdümündedir. Nükleer yakıtı Rusya'nın yeniden işleyebileceği açıkça ifade edildiği gibi, nükleer yakıt olarak Türkiye'nin kaynaklarının değerlendirilmesine ilişkin hüküm dahi yoktur.”